AR banner
Search Tips Advanced Search
Back to Top
List of Aviator Losses  •  
Table of Contents  •  
ArchiveDatabase  •  

1943-06-01 The loss of Flight 777a (Tepas)

Crash site: Atlantic Ocean near Gulf of Biscay

Crash cause: shot down by enemy fighter

1. Circumstances

Het toestel was de G-AGBB, de 'Ibis' die voor de oorlog de kode PH-ALI droeg, Douglas serienummer 1590. Het was de eerste DC3 die aan de KLM werd afgeleverd op Schiphol, op 21/9/1936.

Source: www.wimparmentier.nl/douglasdc-3.html

De vlucht was van Lissabon Portela naar RAF Whitchurch, Avon, direkt zuid van Bristol. Deze unieke lijn kon bestaan, omdat zowel Duitsers als Geallieerden er een mogelijkheid in zagen om mensen en dokumenten naar vijandelijk gebied te vervoeren. De Duitsers sloten aan met een Lufthansa-lijn van Zwitserland naar Lissabon. Heel handig om de dagbladen van de vijand vlot in handen te krijgen. Zonder twijfel zijn er spionnen overgevlogen, maar ook de Engelandvaarders Jan Plesman, Geert Overgaauw en Jan Linzel. Na een lange tocht werden zij, als Govert Steen, tenminste ten dele 'Engelandvliegers'.

Whitchurch ligt aan de Engelse westkust. Vliegen op London, zoals gemakshalve is geschreven, zou veel gevaarlijker zijn geweest. Tijdens de 'Blitz' in 1940 zouden de toestellen in de weg vliegen, en er was teveel kans op een 'friendly fire' incident.

DC-3 G-AGBB 'Ibis' on RAF Whitchurch, with ground crew. The aircraft carries camouflage colours. Source: Ben Rozevink, with thanks to Coert Munk

2. Hypotheses

De Duitsers hadden die dag minstens acht gevechtstoestellen terplekke. Er zijn verschillende theorieën ontwikkeld over de aanleiding. De Duitsers zouden de destijds beroemde filmster Leslie HoWard, een van de passagiers, willen treffen. HoWard had in Britse, en toen dus anti-Duitse films als 'Battle of Britain' en 'The first of the few' gefigureerd. Of ze zouden menen dat Churchill aan boord was. De accountant van Leslie HoWard was aan boord, en die vertoonde gelijkenis met Churchill, kompleet met 6,5 inch sigaar. Churchill was op dat moment in Noord Afrika. Hij moet als een doelwit van hoge prioriteit voor de Duitsers worden beschouwd. Of ze zouden wellicht de eerste piloot Quirinus Tepas willen treffen, die de Duitsers ook al geen Warm hart toedroeg. Het is ook goed denkbaar dat er door de Duitsers een fout is gemaakt. Het onvermijdelijke resultaat indien dienstplichtigen met wapens op pad worden gestuurd. Ian Colvin points out that the Germans displayed unusual activity over the Gulf of Biscay, during the time that Churchill was known to be in North Africa, bound to fly back to the UK via the Gulf of Biscay area. Hoe dan ook, de 'Ibis' werd tegen 13 uur British Standard Time kansloos neergeschoten. Het was de enige vlucht van 1.600 tot 1.700 diensten tussen Lissabon en Bristol, die fataal verkeerd afliep. Twee keer eerder was een toestel op deze lijn aangevallen, en beide keren was het de 'Ibis'. Een keer met Koene Dirk Parmentier aan de stuurknuppel, en een keer met gezagvoerder Theo Verhoeven. Beide keren werd de 'Ibis' getroffen. Beide keren wist de 'Ibis' te ontkomen, door vliegbewegingen die met het toestel nooit eerder waren gemaakt. Tijdens de fatale vlucht waren aan boord de hieronder volgende 4 bemanningsleden, en 13 passagiers. Allen bleven vermist. Na het neerschieten van de 'Ibis' werd op deze lijn, tot de invasie in 1944, niet meer overdag gevlogen.

Source: Ben van Eysselsteijn, 'Naar breeder vlucht', 's-Gravenhage, 1946, p. 422. In 1957 publiceerde Ian Colvin 'The Mystery of Leslie Howard Flight 777'. Het boek werd in het Nederlands vertaald en ingeleid door A. Viruly: 'Vlucht 777, een raadselachtige K.L.M. vlucht in woelige dagen', Den Haag, zj. Met dank aan Coert Munk, die over deze vlucht een artikel publiceerde in 'Dakota', tijdschrift van de Dutch Dakota Association, Nr. 3, 2003.

Translation by Stefan Pietrzak Youngs:

The Germans had at least eight combat planes in the vicinity on that day. Various theories have been developed about the cause such as the Germans would like to capture the then famous film star Leslie Howard, who was one of the passengers. Howard had figured in British anti-German films such as 'Battle of Britain' and 'The first of the few'. Another theory was they thought Churchill was on board. Leslie Howard's accountant was indeed on board, and he did indeed resemble Churchill, down to a 6.5-inch cigar, and Churchill was known to be in North Africa at that time. Obviously he would have been seen as a high priority target for the Germans. Or perhaps the Germans would like to capture the first pilot, Quirinus Tepas, who was known not have a warm heart for Germans. It is also conceivable that a mistake was made by the Germans. This is an inevitable result if poorly trained conscripts are sent out with weapons. The author Ian Colvin has pointed out the Germans were displaying unusual activity in the Gulf of Biscay when Churchill was known to be in North Africa, because he was bound to fly back to the UK via the Gulf of Biscay area. Anyway, the 'Ibis' was shot down at 1 PM British Standard Time. It was the only flight in a total of 1,600 to 1,700 services between Lisbon and Bristol to have been lost. Twice before a plane on this service had been attacked, and both times it was the 'Ibis'. Once with Koene Dirk Parmentier at the wheel, and once with Commander Theo Verhoeven. The 'Ibis' was hit both times. Both times the 'Ibis' escaped, due to the pilots' extreme skills in making flight manoeuvres that had never been made before with this aircraft. During the fatal flight all 4 crew members and 13 passengers were killed. After the 'Ibis' was shot down, this service was not flown again during the day until the Allied invasion of Europe in 1944.

Source: Ben van Eysselsteijn, "Towards Breeder Flight," The Hague, 1946, p. 422. In 1957 Ian Colvin published 'The Mystery of Leslie Howard Flight 777'. The book was translated into Dutch and introduced by A. Viruly: 'Vlucht 777, an enigmatic K.L.M. flight in turbulent days', The Hague, n. Thanks to Coert Munk, who published an article about this flight in 'Dakota', magazine of the Dutch Dakota Association, Nr. 3, 2003.

Name

1. Koning, Dirk de

Dutch RAF aviator datasheet

D. de Koning Source: @St.M.Vl.P. 1939-50

Rank

Res 1Lt Vl Wnr, Copilot/Nav

Decorations

Vliegerkruis 2x

Born

14/5/1915

Place

Meppel, NL

Squadron

KLM/BOAC

Ops/hr

47/203

Aircraft

Douglas DC-3 G-AGBB 'Ibis', formerly PH-ALI

Base

Lissabon, Portugal & Whitchurch, GB

Mission

Civil Flight 777a Lisbon Portela to Whitchurch

Status

MIA, shot down by enemy fighter

age

28

Missing

1/6/1943

Place

Atlantic Ocean near Gulf of Biscay, approx. 46º30' N, 09º40' W

Known to

OGS

yes

CWGC

no

Other crew

2. E. Rozevink, Fe - MIA

3. Res 1Lt Vl Q. Tepas, Pilot - MIA

4. C. van Brugge, Wop - MIA

Memorial

Soesterberg

yes

Memorial

Other

no

None known. His name is not on the memorial in the Wilhelminapark in Meppel.

GB arrival

KLM Pilot. 31/5/1940 with Dutch vessel 'Batavier II' from Cherbourg, France, after an escape from Holland on 16/5/1940

Remarks

Shot down by a Ju.88 of V./KG40 from Loriënt, France, flown by Ltn. Bellstedt. Time 12:54h BST. See Kracker Luftwaffe Archive on this site

Data confusion


Name

2. Rozevink, Engbertus

Dutch RAF aviator datasheet

E. Rozevink Source: Ian Colvin

Rank

Civilian, Flight Engineer

Decorations

None known

Born

Place

Squadron

KLM/BOAC

Ops/hr

Aircraft

Douglas DC-3 G-AGBB 'Ibis', formerly PH-ALI

Base

Lissabon, Portugal & Whitchurch, GB

Mission

Civil Flight 777a Lisbon Portela to Whitchurch

Status

MIA, shot down by enemy fighter

age

26

Missing

1/6/1943

Place

Atlantic Ocean near Gulf of Biscay, approx. 46º30' N, 09º40' W

Known to

OGS

no

CWGC

yes

Other crew

1. Res 1Lt Vl Wnr D. de Koning, Copilot/Nav - MIA

3. Res 1Lt Vl Q. Tepas, Pilot - MIA

4. C. van Brugge, Wop - MIA

Memorial

Soesterberg

no

Memorial

Other

no

None known

GB arrival

Remarks

Shot down by a Ju.88 of V./KG40 from Loriënt, France, flown by Ltn. Bellstedt. Time 12:54h BST.

He is the only crew member of G-AGBB known to the CWGC. His parents resided Rietwijkerstraat 31, Amsterdam. He was married to Sonia Rita Rozevink. Source: CWGC

Data confusion

May have had British nationality, reason for OGS not to mention him.


Name

3. Tepas, Quirinus

Dutch RAF aviator datasheet

Q. Tepas Source: Ian Colvin


Rank

Res 1Lt Vl, Pilot

Decorations

OBE

Born

22/9/1894

Place

Amsterdam, NL

Squadron

KLM/BOAC

Ops/hr

Aircraft

Douglas DC-3 G-AGBB 'Ibis', formerly PH-ALI

Base

Lissabon, Portugal & Whitchurch, GB

Mission

Civil Flight 777a Lisbon Portela to Whitchurch

Status

MIA, shot down by enemy fighter

age

48

Missing

1/6/1943

Place

Atlantic Ocean near Gulf of Biscay, approx. 46º30' N, 09º40' W

Known to

OGS

CWGC

Other crew

1. Res 1Lt Vl Wnr D. de Koning, Copilot/Nav - MIA

2. E. Rozevink, Fe - MIA

4. C. van Brugge, Wop - MIA

Memorial

Soesterberg

yes

Memorial

Other

no

None known

GB arrival

Remarks

Shot down by a Ju.88 of V./KG40 from Loriënt, France, flown by Ltn. Bellstedt. Time 12:54h BST.

He was the oldest of the lost Dutch military aviators during WW2. In the prewar years, he had flown the 'Ibis' many times on the Amsterdam-Batavia route.

Data confusion


Name

4. Brugge, Cornelis van

Dutch RAF aviator datasheet

C. van Brugge Source: Ian Colvin

Rank

Civilian, Wop

Decorations

Vliegerkruis

Born

25/6/1903

Place

Amsterdam, NL

Squadron

KLM/BOAC

Ops/hr

Aircraft

Douglas DC-3 G-AGBB 'Ibis', formerly PH-ALI

Base

Lissabon, Portugal & Whitchurch, GB

Mission

Civil Flight 777a Lisbon Portela to Whitchurch

Status

MIA, shot down by enemy fighter

age

39

Missing

1/6/1943

Place

Atlantic Ocean near Gulf of Biscay, approx. 46º30' N, 09º40' W

Known to

OGS

yes

CWGC

no

Other crew

Memorial

Soesterberg

no

Memorial

Other

no

None known

GB arrival

Remarks

Shot down by a Ju.88 of V./KG40 from Loriënt, France, flown by Ltn. Bellstedt. Time 12:54h BST.

Data confusion

OGS: died 2/6/1943

4. Passengers

Flight 777a carried 13 passengers, and the four man crew, no flight attendants.

Passenger names:

Alfred Tregear Chenhalls

Francis German Cowlrick

Leslie Howard (the famous film actor)

Mrs. Rotha Violet Lettie Hutchinson with her daughters Carola and Petra

Wilfrid Jacob Berthold Israel

Gordon Thompson MacLean

Mrs. Cecilia Amelia Falla Paton

Ivan James Sharp

Tyrell Milmay Shervington

Kenneth Stonehouse

Mrs. Evelyn Stonehouse

5. Crash site map

Map 34. Atlantic Ocean, area where DC-3 G-AGBB 'Ibis' was shot down

Atlantic Ocean near Gulf of Biscay, approx. 46º30' N, 09º40' W, location of Douglas DC-3 G-AGBB 'Ibis' at 12.54 BST, the time of the attack, as calculated by K.D. Parmentier. The 'Ibis' was on the Lisbon to Whitchurch flight, at an altitude of 3.000 meter.


6. Accident report of K.D. Parmentier

Mr. Koene Dirk Parmentier, head of the KLM/BOAC flight service (chef vliegdienst) at Whitchurch airfield, wrote a report on this flight. Text below as given by Ian Colvin, 'Vlucht 777, een raadselachtige K.L.M. vlucht in woelige dagen', Den Haag, zj - original edition in English, 1957.

Rapport omtrent vlucht No. 777a.

'Op dinsdag 1 juni vertrok DC-3 G-AGBB van het vliegveld Lissabon voor een normale lijnvlucht naar Engeland. De bemanning bestond uit gezagvoerder Q. Tepas, tweede vlieger D. de Koning, radiotelegrafist C. van Brugge en boordwerktuigkundige E. Rosevink.

De dienstdoende vlieger op het vliegveld Whitchurch, gezagvoerder Th. Verhoeven, gaf om 09.20 B.S.T. een Q.G.N. codebericht aan de verkeersleider op Whitchurch door. Het weer langs de route hield, volgens de voorspelling, sterke wind in uit zuidwestelijke richting met regenbuien en een mogelijkheid van onweer.

Uit een bericht dat door de machine is uitgezonden, bleek dat men het QGN-bericht had ontvangen, alsmede de meteorologische voorspelling die via GKH werd doorgezonden. Als vertrektijd van Lissabon werd 09.35 B.S.T. opgegeven. Verder werd gemeld, dat zich zeventien personen aan boord bevonden, waarvan dertien passagiers. Het vliegtuig voerde een volkomen normale vlucht uit, meldde zijn positie op de vastgestelde wijze om 10.20, 11.20 en 12.20 B.S.T. De laatste positiemelding was op 44º 50' n. en 09º 50' w.

Om 12.54 BST ontving GKH een codebericht van de G-AGBB dat de volgende inhoud had:

Word aangevallen door vijandelijke vliegtuigen.

Gezien de snelheid van het vliegtuig, moet het zich om 12.54 BST op ongeveer 46º 30' n. en 09º 40' w. bevonden hebben. Direct daarop heeft GKH geprobeerd, het vliegtuig te bereiken en is nog lange tijd daarna doorgegaan met oproepen - echter zonder resultaat.

Om 13.20 GMT bleef de uurlijkse positiemelding uit en werd dus verondersteld, dat het vliegtuig als vermist moest worden beschouwd. Om 13.30 verzocht 'fighter command' aan 'coastal command', de G-AGBB te gaan zoeken.

Nog steeds bestond de mogelijkheid, dat de radio van de G-AGBB was uitgevallen. 'Fighter command' probeerde het toestel op radar op te vangen voor geval het in de buurt van de kust zou komen. Geen enkel vleigtuig werd echter gesignaleerd.

De dienstdoende gezagvoerder berichtte om 15.45 BST de directie in London via de telefoon. Tevens meldde hij het gebeurde aan de chef vliegdienst, die met verlof was. Hij bleef tot 18.00 BST op het vliegveld. Na dit tijdstip kon de G-AGBB zich niet meer in de lucht bevinden in verband met de benzinevoorraad.

Indien het vliegtuig op zee zou zijn geland, had het geruime tijd nodig gehad voor een daling van de vlieghoogte van 3000 meter. Zeker is, dat de radiotelegrafist in dat geval nader bericht zou hebben uitgezonden.

Het moet daarom aangenomen worden, dat de radio is uitgevallen terwijl hij zijn laatste bericht uitzond, of onmiddellijk daarna. Wellicht ook is de telegrafist zelf niet meer in staat geweest zijn toestel te bedienen.

Indien deze veronderstelling juist is, zou het vliegtuig op het moment, dat het bericht werd uitgezonden, reeds gelijktijdig beschoten en geraakt zijn. De kans op een geslaagde noodlanding in ruwe zee moest dan zeer klein geacht worden.

Het vliegtuig was uitgerust met twee rubberboten, elk bood plaats aan acht personen. Drie van de dertien passagiers waren kinderen. De reddingsboten waren uitgerust met eerste-hulp kistjes, water en voedsel, lichtpistolen, enz., maar het moet ernstig betwijfeld worden of de bemanning er gebruik van heeft kunnen maken.

Indien de radio reeds is uitgevallen tijdens de eerste beschietingen, is het aannemelijk, dat ook de bemanning gelijktijdig werd gewond of gedood. Eveneens kan dan worden aangenomen, dat het vliegtuig toen ook reeds brandde, c.q. onbestuurbaar werd. In dit geval moet het in zee gestort zijn en kan als bijna zeker worden aangenomen, dat de reddingsbootjes niet meer door eventuele overlevenden zijn gebruikt.

Mij is bericht, dat de R.A.F. alsmede de Marine naar overlevenden hebben gezocht op de plaats, waar het vliegtuig is aangevallen, maar ook de volgende dag waren de omstandigheden zeer slecht. Men heeft nergens enig teken van overlevenden kunnen bespeuren.'



List of Aviator Losses  •  
Table of Contents  •  
Database  •  
Next Chapter

  If you value this content, your dedicated research team will appreciate and be encouraged by a coffee.  
You can lay a wreath on this page to show your respect in an everlasting way.
Add us to your address book. Click here
(To translate into English, first select another language from the drop-down menu, THEN you can select English at the top of the drop-down menu.)

At the going down of the sun, and in the morning we will remember them. - Laurence Binyon

All site material (except as noted elsewhere) is owned or managed by Aircrew Remembered and should not be used without prior permission.
© 2012 - 2022 Aircrew Remembered
Last Modified: 09 April 2021, 15:59

If you would like to comment on this page, please do so via our Helpdesk. Use the Submit a Ticket option to send your comments. After review, our Editors will publish your comment below with your first name, but not your email address.

A word from the Editor: your contribution is important. We welcome your comments and information. Thanks in advance.